Współpracując z młodzieżą w jej wychowaniu i przekazywaniu religijnych dogmatów należy mieć na uwadze dwie zasadnicze wskazówki pedagogiczne.
Po pierwsze należy mieć na uwadze sytuację egzystencjalną młodzieży. Prezentowane młodym ludziom prawdy religijne w języku sformułowań teologicznych i w formie objawionego systemu prawd łatwo zostają przyjmowane jako nieżyciowe, abstrakcyjne. Młodzież w tym okresie pragnie i domaga się odpowiedzi konkretnych, dlatego często nie dostrzega życiowej przydatności przekazywanych jej religijnych dogmatów.
Z pluralistycznego charakteru współczesnej kultury wypływa fakt, że młodzież styka się z innymi wartościami życiowymi; w praktyce życiowej zaznajamia się z postawami, którym brakuje religijnej motywacji.
Mentalność nastolatków z jednej strony poszukuje autorytetu, z drugiej strony buntuje się i nastawia negatywnie wobec wszelkiego autorytetu, wobec wszelkiej prawdy, którą pragnie się jej narzucić niejako z góry.
Wynika stąd konieczność uwzględnienia najrozmaitszych sytuacji życiowych, dostępnych aktualnemu doświadczeniu młodzieży. Chodzi o postulat uwzględnienia sytuacji egzystencjalnej jako punktu wyjścia do przedstawiania prawd religijnych. Uwzględnienie owej sytuacji ułatwi nawiązanie życiowego kontaktu przez młodego człowieka z wezwaniem, które stawia mu życie i religia.
Po drugie, jednym z podstawowych zasad działalności wychowawczej jest postulat aktywności. Psychologia stwierdza i formułuje ogólne prawo: rozwój psychicznych cech osobowości odbywa się w trakcie działania.
Pedagogika przyswaja sobie to prawo, czyniąc z niego jedną z podstawowych zasad działalności wychowawczej. W procesie wychowania, jak również przekazywania treści religijnych, szczególnie ważna jest aktywność wychowanka; dzięki niej następuje głębsze i trwalsze przyswojenie przekazywanych treści. Bez takiej aktywności przyswajanie jest tylko pamięciowe i werbalne, powierzchowne i nieosobiste.
Katecheza młodzieżowa pragnąc unaocznić głęboką, osobową wiarę winna uwzględniać wszystko, co wiemy o człowieku, któremu mają być głoszone prawdy religijne. Winna zatem uwzględniać zasadę aktywności.
Jednym z przydatnych narzędzi, zachęcających wychowanków do aktywności, jest rozmowa. Omawianie interesujących sytuacji życiowych stanowić może pomost i odskocznię do ukazywania prawd wiary. Przeczytanie fragmentu z Pisma św. Może być okazją do zachęcającego dialogu i odkrywania prawdy objawionej. Młodzież może swobodnie przedstawić swoje rozumienie przeczytanego fragmentu z Biblii a wychowawca, w razie konieczności, może poprawiać błędy w myśleniu i rozumieniu.
Tego typu katecheza będzie miała za zadanie wspomóc młodzież w przejściu od wiary opartej na autorytecie do wiary pojętej jako najgłębsze, własne przekonanie.
O tym, jak pomocna może być religia w wychowaniu, świadczyć mogą słowa ks. Jana Bosko wypowiedziane do lorda Palmerston’a: „Jeśli nie używa się religii, trzeba sięgać po groźby i kij.” [1] W dalszej części książki daje wskazówki co do wychowania, aby młodzież starała się żyć w stanie łaski. „Kto nie jest w zgodzie z Bogiem, nie jest w zgodzie z samym sobą i innymi. Jeśli serce nie jest w zgodzie z Bogiem, jest pełne udręki, niepokoju i niecierpliwości; denerwuje się byle czym i wydaje się mu, że wszystko idzie na opak...”[2]
Religia w tym systemie (wychowaniu) – jak pisze Bosko – działa jak wędzidło założone ognistemu rumakowi, które go ukróca i powściąga, zaś rozum jak cugle, dzięki którym osiąga się pożądany efekt. Religia stwarza klimat niezbędny do skutecznego wychowania.
Religia i rozum to dwa filary całego jego systemu wychowawczego... religia prawdziwa, szczera i kierująca uczynkami młodzieży; rozum właściwie stosujący zasady wiary do wszystkich uczynków: oto w dwóch słowach stosowany przeze mnie system[3] - pisze ks. Bosko.
Na temat wiary powstało również wiele doskonałych wierszy. Współczesny polski poeta, ksiądz Jan Twardowski, w wierszu pod tytułem: Wiara zdziwienie pisze:
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Uwaga: tylko uczestnik tego bloga może przesyłać komentarze.