Z. Skorny uważa, że „Przedmiotem badań naukowych jest określony zbiór zjawisk, przedmiotów lub osób. Badania psychologiczne i pedagogiczne dotyczą wybranej kategorii osób określanej mianem populacji”[1].
Według W. Okonia „populacja to stosowana w statystyce nazwa zbioru, obejmująca wszystkie elementy, które interesują badacza danego zagadnienia. Elementy te muszą mieć co najmniej jedną właściwość wspólną, która decyduje o ich przynależności do danego zbioru i co najmniej jedną właściwość zmienną, którą się różnią między sobą.”[2] [3]
W badaniach pedagogicznych populacją może być np. ogół dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Teren badań natomiast według W.Puśleckiego to „...konkretnie sprecyzowane środowisko łącznie z jego przestrzennym rozmieszczeniem, w którym przeprowadzone jest badanie. ”Badania przeprowadziłam w listopadzie, w Szkole Podstawowej nr.11 w Jeleniej Górze. Jelenia Góra to miasto położone pośrodku Kotliny Jeleniogórskiej, na wysokości około 350m.n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce. Miasto otaczają malownicze pasma górskie: masyw Karkonoszy ze Śnieżką, Góry Izerskie, Rudawy Janowickie i Góry Kaczawskie. Jelenia Góra jest miastem turystyczno- przemysłowym, zamieszkałym przez około 100 tyś mieszkańców. Walory turystyczne to piękne położenie, łagodny podgórski klimat, a także dawno odkryte wody lecznicze. W granicach miasta znajduje się dziś uzdrowisko Cieplice-Zdrój, w pobliżu leżą kolejne znane miejscowości wypoczynkowe i uzdrowiskowe: Borowice, Świeradów, Jagniątków oraz licznie odwiedzane w ciągu całego roku Karpacz i Szklarska Poreba . Miasto posiada dobrze rozwiniętą komunikacje miejską umożliwiaj ącą dojazd do pracy i do szkół położonych w odległych częściach miasta. Znajduje się także w nim dworzec PKS i PKP.
Szkoła Podstawowa nr.11im.F.Chopina jest położona przy ul. Moniuszki 9, w centrum dużego osiedla mieszkaniowego Zaborze i jest jedną z 12 Szkół Podstawowych znajdujących się w Jeleniej Górze. Oprócz dobrej lokalizacji, szkoła posiada wiele innych walorów podnoszących jej doniosłą pozycję w środowisku. W opinii rodziców jednym ze znaczących jest wykształcona i dobra kadra pedagogiczna złożona z twórczych i zaangażowanych nauczycieli. Nauczyciele pracuj ący w tej szkole posiadają wykształcenie wyższe magisterskie, część ukończyła studia podyplomowe, część też posiada stopień nauczyciela dyplomowanego. Szkoła jest duża, przestronna, dysponuje dobrą bazą sportową w skład, której wchodzą: 25m basen, dwie sale gimnastyczne przeznaczone dla ogółu uczniów, sala gimnastyczna przeznaczona tylko dla uczniów nauczania zintegrowanego, trzy duże boiska szkolne wyposażone w przyrządy do typowych form aktywności ruchowej oraz bieżnię i skocznię. Sale, boiska oraz basen wyposażone są w odpowiedni sprzęt niezbędny do prowadzenia lekcji wychowania fizycznego .Każda klasa realizuje obowiązkowo zajęcia w zakresie wychowania fizycznego. W klasie Ic oraz Id, w których przeprowadzałam badania nauczycielki poświęcaj ą tygodniowo 2 godziny na lekcje wf, które odbywaj ą się na sali gimnastycznej oraz godzinę na zajęcia ruchowe, które odbywają się na sali lub na dworze. Badaniami objęłam 44 dzieci w wieku 7lat uczęszczających do klasy I w/w szkoły podstawowej, w tym 21 chłopców i 23 dziewcząt.
Materiał badawczy, a zwłaszcza jego wyniki przedstawiono tabelarycznie oraz w uj ęciu graficznym w rozdziale III [4]
Dobór terenu badań oraz populacji badanej miał istotne znaczenie dla realizacji przyjętych celów badawczych. Szkoła Podstawowa nr 11 im. Fryderyka Chopina w Jeleniej Górze stanowiła odpowiednie miejsce do przeprowadzenia badań ze względu na jej liczebność, rozbudowaną bazę sportową oraz możliwość objęcia obserwacją dwóch zespołów klasowych funkcjonujących w podobnych warunkach organizacyjnych. Placówka zapewniała dzieciom różnorodne formy aktywności ruchowej, co miało szczególne znaczenie dla zebrania materiału dotyczącego ich rozwoju, sprawności i zachowania podczas zajęć.
Teren badań nie powinien być rozumiany wyłącznie jako miejsce, w którym badacz przeprowadza obserwacje, ankiety lub inne czynności badawcze. Obejmuje on również warunki społeczne, lokalowe, organizacyjne i wychowawcze wpływające na funkcjonowanie badanych osób. Charakterystyka szkoły pozwala więc lepiej zrozumieć środowisko, w którym przebywały dzieci objęte badaniami. Informacje o położeniu placówki, jej wyposażeniu, kadrze pedagogicznej oraz sposobie organizacji zajęć są potrzebne do właściwej interpretacji uzyskanych wyników.
Szkoła położona na dużym osiedlu mieszkaniowym była placówką dostępną dla dzieci pochodzących z różnych rodzin. Uczniowie mogli różnić się sytuacją materialną, warunkami mieszkaniowymi, sposobem spędzania wolnego czasu oraz poziomem aktywności fizycznej podejmowanej poza szkołą. Część dzieci mogła uczestniczyć w dodatkowych zajęciach sportowych, natomiast inne mogły podejmować aktywność głównie w ramach obowiązkowych lekcji wychowania fizycznego. Różnice te mogły wpływać na poziom sprawności, zachowanie podczas ćwiczeń oraz gotowość do uczestniczenia w zadaniach ruchowych.
Istotną cechą wybranego terenu badań była dobrze rozwinięta baza sportowa. Obecność basenu, kilku sal gimnastycznych, boisk, bieżni i skoczni stwarzała uczniom możliwość uczestniczenia w zróżnicowanych formach ruchu. Warunki te pozwalały nauczycielom na realizowanie zajęć niezależnie od pory roku i pogody. Uczniowie mogli brać udział zarówno w ćwiczeniach ogólnorozwojowych, grach i zabawach ruchowych, jak i w zajęciach prowadzonych na świeżym powietrzu. Dostęp do odpowiedniego sprzętu umożliwiał prawidłowe organizowanie lekcji oraz dostosowywanie ich do wieku i możliwości dzieci.
Wybór uczniów klas pierwszych wynikał z faktu, że rozpoczęcie nauki w szkole jest ważnym momentem w rozwoju dziecka. Siedmiolatki przechodzą z okresu, w którym dominującą formą aktywności była zabawa, do bardziej uporządkowanego trybu pracy, wymagającego koncentracji, systematyczności i podporządkowania się określonym zasadom. Muszą przyzwyczaić się do przebywania przez dłuższy czas w ławce, wykonywania poleceń nauczyciela i realizowania obowiązków szkolnych. Z tego względu aktywność ruchowa odgrywa szczególnie ważną rolę w ich codziennym funkcjonowaniu.
Dzieci w wieku siedmiu lat wykazują zwykle dużą potrzebę ruchu. Aktywność fizyczna pozwala im rozładować napięcie, poprawia koncentrację i sprzyja prawidłowemu rozwojowi układu ruchu. Zajęcia wychowania fizycznego mogą również wspomagać rozwój społeczny, ponieważ uczą współpracy, przestrzegania reguł, radzenia sobie z przegraną oraz odpowiedzialności za wykonywane zadania. Obserwowanie dzieci podczas takich zajęć umożliwia poznanie nie tylko ich sprawności ruchowej, lecz także sposobu reagowania na polecenia, trudności, sukcesy i zachowanie innych uczniów.
Badaniami objęto 44 uczniów dwóch klas pierwszych. Grupa składała się z 21 chłopców i 23 dziewcząt, dzięki czemu liczebność obu płci była zbliżona. Pozwalało to na dokonywanie porównań między zachowaniami i wynikami dziewcząt oraz chłopców, przy jednoczesnym zachowaniu ostrożności w formułowaniu uogólnień. Każde dziecko rozwija się bowiem w indywidualnym tempie, a płeć jest tylko jednym z wielu czynników mogących różnicować poziom aktywności, sprawność czy zainteresowanie określonymi ćwiczeniami.
Populację badaną stanowili wszyscy uczniowie klas Ic i Id obecni podczas prowadzonych badań. Wybór tych klas miał charakter celowy, ponieważ realizowały one zajęcia ruchowe według zbliżonego planu i korzystały z tej samej bazy szkoły. Umożliwiało to przeprowadzenie badań w porównywalnych warunkach. Uczniowie byli w podobnym wieku, znajdowali się na tym samym etapie edukacyjnym oraz podlegali wymaganiom wynikającym z programu nauczania dla klasy pierwszej.
Mimo podobieństwa wieku i warunków szkolnych badane dzieci nie stanowiły grupy całkowicie jednorodnej. Mogły różnić się poziomem rozwoju fizycznego, odpornością, doświadczeniami ruchowymi, zainteresowaniami oraz stanem zdrowia. Niektóre dzieci mogły szybciej opanowywać nowe ćwiczenia, inne natomiast potrzebowały dodatkowych wyjaśnień i większej liczby powtórzeń. Różnice mogły dotyczyć również odwagi, samodzielności, motywacji i sposobu funkcjonowania w grupie. Uwzględnienie tych cech było ważne podczas interpretowania zebranego materiału.
Należy także zwrócić uwagę na rolę nauczycielek prowadzących zajęcia w badanych klasach. Ich sposób organizowania lekcji, stosowane metody, umiejętność zachęcania dzieci oraz atmosfera tworzona podczas ćwiczeń mogły wpływać na aktywność uczniów. Nauczyciel, który jasno wyjaśnia zadania, uwzględnia możliwości dzieci i wzmacnia ich wysiłek, sprzyja większemu zaangażowaniu. Z kolei zbyt trudne ćwiczenia, nadmierna rywalizacja lub częste porównywanie uczniów mogą prowadzić do zniechęcenia dzieci o mniejszej sprawności.
Badana populacja nie była liczna w stosunku do ogółu siedmioletnich uczniów, dlatego wyników badań nie można automatycznie odnosić do wszystkich dzieci w tym wieku. Zebrany materiał pozwalał przede wszystkim scharakteryzować uczniów dwóch klas Szkoły Podstawowej nr 11 w Jeleniej Górze. Uzyskane rezultaty mogły jednak wskazać pewne tendencje oraz stać się podstawą do sformułowania wniosków przydatnych w pracy nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej.
Właściwe określenie populacji było konieczne także ze względów metodologicznych. Badacz powinien jednoznacznie wskazać, kogo obejmowały badania, ile osób wzięło w nich udział oraz jakie cechy były dla nich wspólne. W tym przypadku wspólnymi właściwościami były wiek, uczęszczanie do pierwszej klasy tej samej szkoły oraz udział w zajęciach wychowania fizycznego organizowanych w podobnym wymiarze. Cechami różnicującymi były między innymi płeć, indywidualny poziom rozwoju i sprawności oraz doświadczenia wyniesione ze środowiska rodzinnego.
Zgromadzony materiał badawczy został następnie uporządkowany i poddany analizie. Przedstawienie wyników w tabelach oraz na wykresach umożliwiło ukazanie liczebności poszczególnych odpowiedzi, różnic występujących w badanej grupie oraz zależności między analizowanymi cechami. Graficzne ujęcie danych zwiększa czytelność opracowania i ułatwia porównywanie wyników. Opis terenu i populacji stanowi natomiast konieczne wprowadzenie do tej analizy, ponieważ pozwala ocenić, w jakich warunkach zgromadzono dane i do jakiej grupy odnoszą się przedstawione wnioski.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Uwaga: tylko uczestnik tego bloga może przesyłać komentarze.